از همه نوع تحقیق

كليه موجودات زنده براي ادامه حيات و بقاء نسل در تكاپو و جستجوي غذا هستند اين امر بزرگترين و مهمترين نياز بدن همه موجودات زنده است ، بشر نيز مجبور به پيروي از اين ضرورت غريزي است.

همه حيوانات و هنوز بسياري از قبايل وحشي و نيمه متمدن قسمت اعظم اوقات زندگي خود را در جستجو و دستيابي همه حيوانات و هنوز بسياري از قبايل وحشي و نيمه متمدن قسمت اعظم اوقات زندگي خود را در جستجو و دستيابي به غذا صرف ميكنند. موضوع كشاورزي و دامپروري ، حتي صيد و شكار ، تنها به مواد خام خاتمه نمي يابد . آنچه اهميت اساسي دارد بويژه در در زمان حاضر ، صنايع مربوط به اين مواد ، تحولات و تغييرات و فرآوري هاي بعدي اين مواد ميباشد. تعداد معين از محصولات كشاورزي مانند ميوه و برخي سبزيجات بصورت خام قابل مصرف تازه خوري هستند ، ولي قسمت اعظم محصولات دامي وگياهي هميشه بصورت تازه خوري موجود نيستند . براي بوجود آوردن امكان استفاده آنها در هر مكان و در هر زمان يعني در كليه فصول سال مي بايست تمهيدات و تغييراتي در آنها داده شده ، شرايطي بوجود آورئد كه قابل نگهداري ، جابجايي توزيع و عرضه به مصرف كننده باشند .

ژباتوجه به شرايط زماني و مدني عصر كنوني ، در هيچ مكاني زندگي بدون در دسترس گذاردن غذاي سالم تبديل شده و فرآوري شده با يك سلسله تغييرات صنعتي كه بر مبناي علمي استوار باشد امكانپذير نيست، اين موضوع در كل كشورهاي پيشرفته و برخي كشورهاي نيمه پيشرفته براي صرفه جويي و اجتناب از اتلف گرانبها ترين موهبت يعني وقت ونيروي انساني مشود است . صنايع غذايي در همه جوامع مترقي بالاترين اهميت را در سلامت و رفاه مردم دارا ميباشد . علوم و صنايع غذايي داراي اهداف بسيار وسيع ، متنوع و متفاوت است ، بويژه در كشور ما از ضروري ترين رشته هاي صنايع بوده و در ناهيت تاكيد و پافشاري بايستي در اعتلا و گسترش آن كوشيد..

تعریف و هدف:

علوم غذایی عبارتست از مجموعه مرتب و منظم از دانش و فهم ماهیت ترکیب ورفتار مواد غذایی تحت شرایط مختلف است

این رشته در گذشته با نام مهندسی کشاورزی – صنایع فرآورده های کشاورزی در دانشگاههای کشور ارائه شده و از سال 1371 به طور رسمی به علوم و صنایع غذایی تغییر نام داده است . کلیه عملیاتی که پس از صید و برداشت محصولات زراعی و باغی و یا ذبح دام انجام شده و مواد خام را به ماده غذایی آماده مصرف تبدیل می کند، شامل روشهای نگه داری، فرآوری، بسته بندی و ... زیر مجموعه این گرایش می باشند.

هدف از این رشته، تربیت نیروهای متخصصی است که بتوانند در زمینه هایی چون اجرای عملیات تبدیل مواد غذایی، نگه داری محصولات کشاورزی، کنترل کیفیت، کمک به طراحی و بهینه سازی خطوط تولید در کارخانه های مورد نظر فعالیت کرده هدایت، نظارت و مسوولیت فنی واحدهای تولید فرآورده های مختلف غذایی را بعهده گیرند.

اهمیت و جایگاه در جامعه

نیاز روز افزون جامعه به غذا و رشد بی رویه جمعیت و کاهش منابع غذایی، یکی از مهمترین مسائلی است که توجه دولتمردان، اندیشمندان و محققان را به خود معطوف داشته است. در این راستا، لزوم استفاده بهینه از منابع غذایی موجود و به کارگیری روشهای مطلوب نگه داری و جلوگیری از ضایعات بی رویه محصولات کشاورزی، تأمین منابع جدید غذایی، بسته بندی مناسب به منظور حفظ و بهبود کیفیت محصولات و ...، از جمله مواردی است که اهمیت آن بر هیچ کس پوشیده نیست

.
علاوه بر این، رشد و توسعه جوامع و پیشرفت علوم و صنعت، سبب پیدایش عادات و سبک های نوین غذایی شده، به گونه ای که نیاز به تنوع محصولات و پیدایش فرآورده های جدید غذایی و کمک غذایی به شکل روز افزونی احساس می گردد. بدین سبب رابطه مستقیم رشته صنایع غذایی با سلامت مردم و توجه خاص دولت و مردم به کمیت و کیفیت غذایی جامعه و ایجاد کارخانجات جدید صنایع غذایی و ...، همگی دلایل بارزی هستند که اهمیت این رشته تحصیلی را نشان می دهند.

صنعت و بازارکار:

تواناییهای لازم برای داوطلبان این رشته و ادامه تحصیل در آن برای کسب موفقیت در طی دوره تحصیلی و امکان ادامه تحصیل در این رشته، داوطلب باید از توان و دانش بالا در دروس شیمی و زیست شناسی و ریاضی برخوردار باشد. در ضمن از آن جا که زمینه اشتغال متخصصان این رشته بیشتر در کارخانجات اعم از آزمایشگاه و خط تولید است، داوطلب باید از توان جسمی مطلوب و نیز دقت کافی بهره مند باشد.

تواناییهای فارغ التحصیلان:

فارغ التحصیلان رشته مهندسی علوم و صنایع غذایی پس از پایان تحصیلات، بسته به تواناییهای فردی و علمی خود، می توانند مسوولیتهای متفاوتی نظیر: مدیریت تولید کارخانجات لیت فنی، مسوولیت آزمایشگاهها، انجام فعالیت های تحقیقاتی برای بهبود کیفیت تولیدات غذایی، ساخت محصولات جدید، افزایش تولید، کاهش ضایعات، بسته بندی و ... ارائه مشاوره علمی به واحدهای تولیدی و فعالیتهای دیگر را بر عهده گیرند. بدیهی است که نقش متخصصان این رشته در جلوگیری از اتلاف سرمایه های ملی، با کاهش ضایعات کشاورزی از طریق تبدیل آنها به فرآورده های غذایی مطلوب و مورد تأیید استانداردهای جهانی و ارزآوری از طریق صادرات این محصولات بر هیچ کس پوشیده نیست.

دروس شيمي و ريست شناسي در رشته مهندسي علوم و صنايع غذايي مثل ساير رشته هاي مهندسي كشاورزي از اهميت بسياري برخوردار است.

دكتر شاهدي در همين رمينه مي گويد: " چون در رشته مهندسي علوم و صنايع غذايي بيشتر خصوصيات فيزيكي وشيميايي مواد غذايي بررسي مي شود ، دانشجوي اين رشته بايد به دروس شيمي ، فيريك ، زيست شناسي و كارهاي آزمايشگاهي علاقمند باشد ، دكتر موسوي نير در مورد توانايي هاي دانشجويان اين رشته مي گويد: " چون در رشته مهندسي علوم و صنايع غذايي بيشتر خصوصيات فيزيكي و شيميايي مواد غذايي بررسي مي شود. دانشجوي اين رشته بايد به دروس شيمي ، فيريك ، زيست شناسي و كارهاي ازمايشگاهي علاقمند باشد. "

دكتر موسوي نيز در مورد توانايي هاي دانشجوي اين رشته مي گويد: " عصر آينده ، عصر تخصص گرايي است و اگر دانشجويان مهندسي علوم و صنايع غذايي مي خواهند در صنعت موفق باشند. بايد تمرين كار گروهي كرده و نظم را در كارهايشان در نظر بگيرند. "

فرصتهاي شغلي موجود براي فارغ التحصيلان مهندسي كشاورزي – علوم و صنايع ( در مقطع كارشناسي )

سازمان تجارت جهاني در يكي از گزارشهاي خود كه زمينه فعاليتهاي صنعتي كشورهاي مختلف را مشخص نموده بود ، براي كشور ما توليد صنايع غذايي را پيشنهاد كرده بود يعني اگر ما بخواهيم در تجارت جهاني فعال بوده و به كشورهاي ديگر صادرات داشته باشيم ، بايد در زمينه صنايع غذايي فعاليت كنيم .

بر اساس قانون نيز هر كارگاه و كارخانه توليد مواد غذايي بيش از آغاز فعاليت خود بايد پروانه مس،ول فني را از وزارت بهداشت دريافت كند و براي تهيه چنين پروانه اي لازم است يك مهندس علوم و صنايع يا رشته هاي مرتبط (متخصص علوم وصنايع غذايي يا مهندسي شيمي گرايش صنايع غذايي ) به عنوان مس،ول فني معرفي گردد. از همين رو فارغ التحصيلان اين رشته از نظر بازار كار با مشكل عمده اي روبرو نيستند.

دكتر موسوي در همين زمينه مي گويد: " طبق آمار كه ما تا سال 1376 داريم ، در ميان رشته هاي مهندسي علوم و صنايع كشاورزي ، رشته علوم و صنايع غذايي از بيشترين درصد اشتغال برخوردار است و فارغ التحصيلان از نظر اشتغال مشكلي ندارند. "

دكتر شاهدي نيز ضمن تايي سخنان فوق مي گويد: " فارغ التحصيلان اين رشته اگر سرمايه لازم((حدود۳۰تا ۴۰ میلیون)) را داشته باشند ، مي توانند واحد توليد صنايع غذايي ايجاد كنند و به موقعيت كار خويش تيز اطمينان داشته باشند همچنين برخلاف برخي از رشته هاي كشاورزي مثل علوم دامي يا زراعت ، دختران مي توانند در رشته مهندسي علوم و صنايع غذايي خضوري فعال داشته باشند چون بازار كار اين رشته ، آزمايشگاهها و كارخانه هاي توليد مواد غذايي است و فارغ التحصيلان چنان با مزرعه سروكاري ندارند. "

رضا احمدي فارغ التحصيل اين رشته نيز مي گويد: "يك دانشجوي خلاق و كوشا با دستيابي به فرآورده هاي جديد و عرضه آن به بازار ضمن اينكه از ضايعات در توليدات كشاورزي جلوگيري مي نمايد. مي تواند خود را از لحاظ مالي تامين كند . شايد بعضي از جوانان فكر كنند كه چنين كاري نياز به سرمايه بسيار زيادي دارد اما بايد گفت كه يك كارخانه توليد مواد غذايي را مي توان در سطحي كوچك اما با كيفيتي خوب راه اندازي نمود.